L I B R I  I  K A T E R T
 
 
 S H P I,  G J A  E  P R O N E

 KRYE I DHETT 
 NYE I KATERDHETEKATERT.
 
Shpija e thyeme ka 500 grosh giob e dy per nji t zotz.
  
 .132. N themel xhet shpija, po kje kull, mdhesk a ksoll, mjaft qi t kt carnin e votres e t qes tym.
 
.133. do ndertes qi t gjindet n'oborr, sht e njitun me shpi, pse gjindet n hije t saj, po u tye, k giob e dy per nji.
 
.134. S'i hhet kuej n shpi, per p i b z n'oborr.
 
.135. Thirre e, s't'u pergjegj kush, a rr e prit, a nisu n pn tande.
 
.136. Po u shtyne e ile deren, shpija xhet e thyeme edh e pruejtun, e cilla k 500 grosh giob, e rraqet e hupuna dy per nji.
 
.137. Kanuni thot: kush ti a thej shpin kuej, per nder t mrrun k 500 grosh giob. Flamurit (Bajrakut). e prej sendesh t vjedhuna dy per nji t zot't.
 
.138. Vathi e gjs k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.
 
.139. Vathi i bletve k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.
 
.140. erraniku i tamblit k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.
 
.141. Koshari i drithit k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.
 
.142. Me i a thye kuej shtegun e oborrit, t'ars, t livadhit a t kopshtit, qi i k pra shpije, k 500 grosh giob, e t zott pnen t ndreqme.
 
 KRYE I NJIMBDHTT.
GJAJA E GJALL.
NYE I KATERDHETEPEST.
Bariu.
 
Shpija e thyeme ka 500 grosh giob e dy per nji t zotz.
 
.143. Bari thirret aj. qi i prn tufs-gjs n kullos
 
.144. Bariu‑rrogtr sht n detvre me i a v menden tufs t mos t'i damtohet as mos ti bje dam kuej.
 
.145. Po i bni dam kuej bariu me gj, i zoti i tufs e ln e jo bariu.
 
.146. Me i tret ndo'i kamb berri bariut. do t'a bje me dije t zo'n e tufs, e, si i zoti si edh bariu do t perpiqen n hetim t tij.
 
.147. Po i treti bariut ndo i berr p shj e p duk, i zoti i tufs k tager me e ue barin deri n b, po i u l me b, s'i k tjeter detyr.
 
.148. Po thej qafen a u kafshue prej bishe ndo'i berr, bariu 'n detyr me i a ue shjin t zot't e tjeter detyr s'i k.
 
.149. Po i a vodh kush ndo 'i berr bariut, detyra e ktij sht me e b me dije t zon e tufs, tuj i a kallxue vendin e kohen se k e kr u vodh, tjeter detyr s'i k.
 
.150. Po duel cub baru vet, gjn e vjedhun do t i a kthej t zot't n mndyr t kanunit, edh e perejell n pn t vet. N mos e past krye vietin, rroga do fi epet mje n dit, n t cillen u gjet n faj.
 
.151. Me vr bariu cubin tuj vjedh a tuj pretue tufen, gjakun e on te shpija e vet, e s per berr a tuf t pretueme, i zoti do t krepatohet.
 
.152. Bariu sht n detyr me rueit gjn, e nuk do t pshtetet n t thurun a t p thurun, sepse "gjja do roj, 'se hec, e toka nuk luen".
 
NYE I KATERDHETEGJASHTT.
Skjapi a dashi i kumbons ( Ogii ).
 
.153. "Ndera e vathit sht n kumbon".

.154. Po u muer pr, per dhn a pre ndo 'i marazit e faqe bariut skjapi a dashi i kumbons, e po s'u vrn n'at hov, 500 grosh giob i mirren pretarit e gjja dy per nji.
 
NYE I KATERDHESHTATT.
Gjaja per gjyms.
 
.155. Kryegjja sht e t zot't, me cof ndo 'i km, dmi sht i t zot't. Per vertetini do t'l ohet t zot't' shji prej atij, qi e k per gjyms.
 
.156. Po u dhn per giyms dhi a dele, pjella, kmenda e leshi dahen per gjyms ndermjet zotnis e bariut.
 
.157. I zoti s'sht me detyr me mendue as per kryp as per ksoll, por bariu qi i mrr per gjyms.
 
.158. Po u dha vii fmen e u rrit n der t bariut, si t pjell, pjella e par sht e bariut, qi e rriti, e bylmeti per glyms.
 
.159. Po e prishi barlu bylmetin e gls, qi k per gjyms. detyr i a k t zot't a pjesen e bylmetit a piellen.
 
.160. Gjja per gjyms nepet e mirret gjithher n viesht.
 
.161. Lopa per pr gjyms i sjell t zot't 4 ok djath e 2 ok tlyen.
 
.162. N dhet kren dhi, i zoti mrr 5 ok tlyen ‑ gjyms oke per krye.
 
.163. N dhet kren dele, i zoti mrr 5 ok tlyen ‑ gjyms oke per krye.
 
.164. N djath sk tager i zoti as n t dhive, as n t deleve.
 
NYE I KATERDHETETETT.
Kryegjaja.
 
.165. Kryegjja sht e t zot't, e cilla as nuk shtohet, as nuk dnohet kurr.
 
.166. Kryegjja kurr s'cof.
 
.167. Lesht e kmenda e kryegjs sht e t zott.
 
.168. Pjella sht krejt e bariut, mje qi t'i rritje n der kryegjja.
 
.169. Bylmeti dahet si t bhet ndermjet tyne. ‑ Vende vende bylmeti nuk nepet aspak.
 
.170. Po u damtue ndo'i kamb berri, dami sht i bariut, e do t'a pertrj per me e mbush numrin.
 
NYE I KATERDHETENANDT.
Gjaja me pergjegje.
 
.171. "Gjja me pergjegje nuk mirret".
 
.172. Po more gjn per giyms, detyra e pergjegjes nuk t lidh, dami sht i t zot't.
 
.173. Po u shkaktue dami prej pkujdesit t bariut, dami sht i tij e gin e damtueme do t'a pertrij.
 
NYE I PESDHETT.
Dosa per gjyms.
 
.174. Po u muer derku fmen per gjyms e pors t'a daje dosa, edh e rriti aj, qi e mure, pjellen e saj do t'a daj per gjyms me t zo'n.
 
.175. Dosa i jet bariut, qi e rriti, per t cillen do t'i ap zot't nji derk m teper.
 
.176. Po s'u mbarrs dosa n'at vjet, bariu nuk mund t'a shes as s'mund t'a pres, por do t'a lj qi t pjell nji her.
 
.177. Po u kervis dosa e puell e i shkuen dam dirqt p i d e ma, do t'a ruej bariu mje qi t mbarrset e t pjell s dyti, e dirqt dahen si n 174.
 
.178. Dirqt dahen 'si ti daj e ma e jo para.
 
.179. Po u dha per gjyms dosa e rritun, pjella dahet per gjyms, e dosa i kthehet t zot't, per t cillen do t'i lhet bariut nji derk m teper.
 
NYE I PESDHETEPAR.
Steli i qnit.
 
.180. Qni i hekurave k stelin e vet.
 
.181. Steli sht tbna e rojsit t shpis e t vathit.
 
.182. Po vrau kush qnin n stel t vet, i k 500 grosh t zot't t qnit.
 
.183. Qni i hekurave lshohet mbas darksh t mdhaja, e rrin zgjidh mje qi t dal drita.
 
.184. T shkrepunit dielli, qni i hekurave do t gjindet n stel me hekura n qaf.
 
.185. Po tu turr qni n'udh t madhe, si t dal drita, e nuk mund i pshtove p e vr, edh e vrave, peng e plak nuk mund t lyp i zoti i qnit, per arsye qi "Udha e madhe nuk ln gj".
 
.186. Po t'u turr qni n do koh t dits, i drodhe pushken edh e vrave, tuj i r a ballit a krahnorit, qni shkon hups.
 
.187. Qni n dam vritet, por at‑bot ve kr t gjindet me "mish n goj" b.f. tuj t b dam ndo 'i kamb berri n tuf.
 
.188. Qnit n mal, tuj shkue mbas tufs s vet, s'i pritet gjygji: po e vrave, ln qnin.
 
.189. Prifti nuk mundet me mbajt qn hekurash te Qela (Kisha), per arsye qi Prifti do t gjindet gati nat e dit per do nevoj t popullit.
 
NYE I PESDHEDYT.
Kau m hu.
 
.190. Po desht me mbajt qn hekurash Prifti, as nat as dit nuk mund t'a liroj prej hekurash.
 
.191. Kau m h po e dimnoi bulku, k nji barr drith, po e dimnoi i zoti k nji barr e gjyms,.
 
.192. Po u vodh kau m h, bulku e i zoti i kaut do t rreken n hetim t tij.
 
.193. Kapucarin do t'a lajn zbashkut, s niani tjetri.
 
.194. Po i vojt mendja t zot't, se bulku i a k damtue kn, ky do ti lahet me b.
 
.195. Po e kaptoi kan bisha a e x' giarpni n mal e bulku e gjet coft, do ta oj t zot't Ikuren a ndo'i shj tjeter.
 
.196. Po hupi kau pa shej e p duk, bulku do ti ligjohet t zot't me b, se nuk k gisht n dam t kaut.
 
.197. Po s'e ngau kan bulku, aj past e grazhdoft, porse t zot't i a ka hunin
 
.198. Bulku do ti oi t zot't bimen te dera.
 
NYE I PESEDHETETRET.
Bleta.
 
.199. "Vathi i blets i thyern k 500 grosh giob e dy per nji t zot't."
 
.200. Vathi i bletve, kah Kanja, i parazohet shpis s thyeme, vathit t gjs, kosharit t drithit e arranikut t tamblit.
 
.201. Kush t viedh nji zgjue bletet n vath, vathi xhet i thyern, pr k 500 grosh giob, e t zot't dy zgjoj per nji.
 
.202. Po i r mohit, bn e k me 12 poronik, 6 t niehun e 6 t paniehun.
 
.203. Zgjoni i blets me miza mbrend, mbas mimit t Kans, bn 50 grosh.
 
.204. Oka e mjaltit bn 5 grosh, oka e dyllit 5 grosh.
 
.205. Bleta e hikun, qi xn vend n pm a gardh t huej, sht e t zot't, qi i vhet permbrapa, e i zoti i pms a i gardhit nuk mund ti a ndal.
 
. 206. Bleta e hikun prej vathit t vet, po z' vend n pm a gardh t huej p e mrr mbrapa kush, i zoti i pnis e i gardhit ka tager mos me i a dhn kuej e me e ndal per vedi.
 
.207. Bleta, qi Ishoin, do t mirret mbrapa kamb me kaimb e do t ndiqet mje qi t zates kund, e, kdo qi t ndalet, e mbiedh i zoti.
 
.208. Po Ishoi bIeta edh shkoi me zatet kund p e mrr mbrapa kush, ajo qi t'a gjj m i pari, e mbledh per vedi.
 
.209. Po u ue kush atie von, edh i duel zot blets s hikun, p e pas mrr mbrapa, kanja nuk i a gjegj vajin e b per blet nuk i epet kuej, per arsye qi nuk mundet kush me thn se kjo blet sht e mja, po s'e pat marr mbrapa kamb me kamd kr i hiku, 'se "blet kjo, blet ajo".
 
.210. Bleten e gjetun nder kopshtje t hueja a n rrethn t shpis s huej nuk mund t'a mbledh kush, sht e atij, n kopslit a rrethn t t cillit u gjet.
 
.211. Bleta e gjetun n mal a nder prozhme t hueja, po kje larg shpijash, sht e atij, qi e gjet.
 
.212. Bleta e gjetun nder shpella t shkambjve t vendit t huej, po kje larg shpijash, sht e atij, qi e gjet. per ndryshej sht e atij n rrethn t t cilit u gjet.
 
KRYE I DYMBDHTT.
PRONET.
NYE I PESDHETEKATERT.
Caktimi i pronvet.
 
.213. Shkaf 'shpi, qi qet tym, do t kt pronet e veta.
 
.214. Plangu i shpis k oborr e kopsht, k vsht e ar, k livadh e xna, k udh e shteg, k kufij si n mal, si n vrr, si n fush.
 
.215. T gjItha tymet kart pjes n kujri.
 
.216. Ara, vshta, kopshti e livadhi, xna, prozhme e zabele, jn t dame me kufij.
 
.217. Kujrija, mali e bjeshka jn t perbashkta si per te ngulun t tbanave, si per land e almiste, si edh per dr.
 
.218. Shpijat plangore munden me pas m se nji per tek (thuper), qi u kan mbet trashigim prej t dalunve faret.
 
.219. Aj, qi t shkoj me ngl vath a tbn n bjeshk, me truell, kopsht a ndo'i cop ar, po desht me i il i il e jesin t tijat, e nuk mundet kush as me e ndal e as me e xjerr prej atij vendi.
 
.220. Mrizat a lisat, qi ln kush per me mrizue gjn, nuk mund ti a pres kush, pse jn t'atij, qi nguli m i pari n'at vend.
 
.221. Me u dynd nji shpi e me u zhgul fare prej katundit t vet, po s'e shiti trollin e token, asht do ti rrje e nuk k tager kush me ngul mb 'to.
 
.222. Po shiti token me lang e me plang, vendi i tbns sht i tij, e mje qi t qindroj shpija e tij, nuk mund t'i pushtoj kush.
 
.223. Se e cilla shpi e katundit n Flamur k tager me sht n pn aq tok n kujri sa' t pershje rreth e rreth me gr t hjedhun me dor t majt.
 
.224. Aty, k t filloj me mif do Vulet kambkryq, do t mrr nji paperdhok n dor t majt, edh e hjedh n kater n kryq e rreth vedi aj vend sht i tij. Heret kan pas doke me hjedh latushen (spaten).
 
.225. Token e ilne nji her a per kopsht, a per ar, a per tban, edh ne e lasht djerr i zoti per qinda vje, tjeterkush i katundit as i flamurit nuk mund t hj me e pnue. Djal mbas djalit jet e tija. qi e pat il i pari. (Malcija e Lezlies).
 
.226. Aj, qi mos ti biej mbrapa tbns s vet per 10 vjet. mbas 10 vietsh i del dore e i jet
aij, qi t'a xj i pari. (Oroshi)
 
NYE I PESDHETEPEST.
Me ba vlla knd n katund.
 
.227. Me b vll kend n katund, don me thn me pelqye nji shpi t flamurit t huej, qi t mundet me ardh e me ngul n katudn t flamurit tjeter.
 
.228. Si t'a bj vll at shpi katundi, kushdo i ktij katundi mundet me i a shit token, porse nder kater kufijt.
 
.229. N bjeshk, n vrr e n kujri, si t katundit si t flamurit gj s'i shitet e pjes zotni mi nuk mundet me pas kurr, s per kullos e per dr e almiste i nepet lirija e perdorimit per nder.
 
.230. Zyrevet t perbash‑k‑ta t katundit do Vu pergjegjet.
 
.231. Mort e darsem. peng e giob e uhn e miellit e k uhazisht me katund. Do t'ap giob, asht edh ne pjes t giobs ka tager.
 
NYE I PESDHETEGJASHTT.
Kujrija.
kujrija shkon pr tym
 
.232. Kuirija sht vendi, qi e k perbashknisht nji katund a nji flamur per kullos, per land, per dr, per gjoj e per tjera nevoj.
 
.233. Kujrija nuk dahet, por, s shpi a tyme t jen n katund, kan tager n kujri t katundit, e s tyme t jen n flamur, kan tager n kuiri t Flamurit.
 
.234. Visarin e kujris s'mund e shes nji p tjer, dmi e fitimi sht i t gjitha tymeve t katundit a t flamurit.
 
.235. As ar, as vsht. as kopsht s'mund t il kush n kujri. p u pushue pna prej gjith katundit a prej tlamurit.
 
.236. Kush vn ndo'i pme n kujri, aj, qi e vuni, k tager mbi land t saj e mund t'a pres kur ti mbushet mendja, porse tjeterkush nuk mund t'i a ngul spaten.
 
.237. Pma e landa e vme n kujri, sht e atij, qi e k v, porse kokrrat i han kush t mundet p muejt me i ndal aj qi e k v.
 
KRYE I TREMBDHTT.
KUFINI.
NYE I PESDHETESHTATT.
Kufijt e toks nuk luhen.
 
.238. Kufini perbhet prej gursh t mdhaj e picigiat edh ngulen s nen, aq mbi dh. Per kufi mund t sherbej edhe ndo'i land e montueme.
 
"Guri i kufinit ka dishitar mbrapa".
 
.239. Guri i kufinit k per rreth dishmitar. Kta jn a gjasht a dymbdhet paperdhok (gur t vogjel), t cillt vorrohen nen dh rreth e rreth prit t kufinit.
 
.240. N t ngulun t kufijve, pos shpijave nder fjal, duhet t jen edh pleqt e katundit, pleqt e flamurit e sa m shum prej t rish e fmish e edh prej katundesh t rrethit, qi t mbahet n mend kufini.
 
.241. Se e cilla tok. po kje ar a livadh, kopsht a vsht, prozhem a zabel, xn a ograj, a rrethi i shpis, katundi me katund a Flamuri me Flamur e shpija me shpi, kan t damet me kufi.
 
.242. "Kufini i ngulun nji her, nuk luhet m".
 
.243. Eshtent e vorrit e guri i kufinit faqe Kanunit jn paraz. Me lueit kufinin sht nji si me lueit me eshtent e t dekunve.
 
.244. Aj, qi t hj me d kufij, a me drejtue ndo'i kufi t harrue, do t'a mrr n shpirt, do t ngarkoj n cup t krahit nji gr e nii bc dheu, e do tu prije dy shpijave a dy katundeve, a dy Flamurve, tuj ngul kufinin e ri a tui kallxue shjet e kufijve t vjeter.
 
.245. Me gr e dh n cup t krahit, plaku, qi prn n t dm t kufjve t vieter, do t perbehet para se t niset.
 
.246. Mndyrt e bs mbas Kanunit jn njekto:
1) Per ket gr e dh (ase per ket pesh), me t cillat e ngarkova vedin, per shka kam pas ndie prej sa parsh, vset e kufijve jn kn sikurse do t ju diftoj tash, e m s m' mrr mendja e shpirti, s'do ti randohem kurrnjanes lagje".
2) Ter ket pesh, kt e kt kan kn kufijt e hershem e ktu po i nguli edh un. bajsha n'at jet, n kjofsha tuj iu rrjt."
3) Ter ket pesh, e cilla m'u randoft n'at jet, njekt jn kn shjet e vjetra t kufijve, si m k pas kallxue tatgjyshi, kr ishe carnerdhok e bari dhizsh me 't. Aj e k pas mrr n'at jet, se kufijt jn kt e kt, e per mbas fjals s tij edh un po e mrr n shpirt."
4) "Mu randoft n ket e n'at jet kjo pesh, mos shkosha me shpirt kah kufijt e vjetr."
 
.247. Si t'a mrrsh me pesh (si t'a mrrsh gurin e kufinit n krah), s'k burr, qi mund t'a luej.
 
.248. Po i u dha plakut guri e plisi, i vni n krah e u v per me diftue kufijt, nuk mund t dal kush me e ndal, por i thohet: Prj pr, e mos pnojsh me t drejt, kjo pesh tu randoft n'at jet!
 
.249. Si t'a ngul kufinin plaku, do t mbaj doren mbi 't edh thot ai qi e luejtt ket gr, atij i u randoft n'at jet"
 
.250. Kush t'a luel kufinin me qellim qi me ngatrrue a shpin me shpi. a katundin me katund, a Flamurin me Flamur, i shtym prej s folmesh e s falmesh. po u hetue, pos giobes e faqes s zez, atij i randohen edh damet, qi do t shkaktohen prej ktij ngatrrimit.
 
.251. Po u b ndo'i vras mbas ngatrrimit t kufinit t luejtun. Ngatrresi do t laj per giob 100 desh e i k, e grhet katundisht.
 
NYE I PESDHETETETT.
Kufini nuk ban lak.
 
.252. Per me shporr do pamarrveshtje, kufini s'do t lakoj e s'do t shkoj dredha-dredha, por do t aj drejt.
 
NYE I PESDHENANDT.
Kufini i fituem me gjak.
 
.253. Me u shty kush mbrenda kufinit t huej p diejt se sht vendi i huej, e kush s'i shkoi te dera as s'i bni z, per me i thn se k kalue ne e huejen, edh n past b ndo'i dam n land a n shkado diten e pengut, s'i vhet me l gj per dame t bme, ve se del vendit, mbasi duel i huej
 
.254. Po u kapen per kufij vllazen, a kushrj, a fisi me fis, a katundi me katund, njiqind me u vr, vese fiken, se kufijt nuk luhen. Pengjet e Pleqt do ti shgatrrojn.
 
.255. Me ndoll vrasa mund n koh t t damit t kuffjve, a me qillue vrasa nder bari n mal, tui u shty nder vedi per kah kufiit e kulloss n mal a n bieshk, atbot kputet do pleqni per kah vendi i kufinit. "Aj m lypi pashtrakun, un i a ktheva hekurin e arkun". Aty k tu ngulen muranat, jet vendi i kufinit.
 
.256. Gurt e muranave lesin per kufij per gjithmon.
 
.257. Me qillue se vriten dy vet flak per tlak e bukur larg prej shoqi‑shoqit, kufini i njans lagje jet ke murana e njanit. e i tjetres ke murana e tjetrit.
 
.258. Vendi. qi sht nderrnjet dy muranave, jet i t dyja lagjeve.
 
.259. Me ndoll se i vrami nuk rrxohet prej pushket, e i ep zmer vedit e shtyhet, k tuj u ue, k tuj u rrxue rrshanas kah kufini i huej, sado kthellt me h, aty k t rrxohet, e i lodhun prej varret, des, i varret murana, ajo muran jet per kufi, edhepse n vend t huej.
 
.260. Vendi i jet atij katundi e Flamuri, t cillvet u perkitte i vrami, qi u shty, e s'k burr, qi guxon me luejt muranen, qi mbet per kufi, pse u muer me gjak e me rradake t lamun.
 
.261. Ky tager sht vetem kr t vriten per kufij e jo per do vras.
 
NYE I GJASHTDHETT.
Kufini i fituem me Gurapesh a me rras t ngarkueme.
 
(Heret‑heret, kr sk kn pushka ndoshta, n t dm t kufive qitej n pn gurapeshi per kufije t'aferta, e per t lartat bhej gadi nji rras a gr s bindi me nji "kush i del!" d.m.th. me u ngarkue me t.).
 
.262. Dy flamuret e ngatrrueme do t gjjshin ka nji burr t fuqishem e t dmt e kufive do tu lhej atyne.
 
.263. Me guraesh: Aj, qi mbrrijte me hjedh gurin kah vendi i huej m larg, aj vnd i jitte flamurit t tij. M iltas: po e ferfllova gurin un m larg, t'a mirrshe at vend ty, po e ferfllove ti, m'a mirrshe vendin.
 
.264. Me rras a gur t madh n shpin: tuj ngarkue rrasen a gurin, shtyheshin rnje qi jitshin nen t. Aj, qi shtyhej m larg, vendi i kufinit t flamurit t tij do tjitte aty. (Si i Nen‑nderfandori n Fusha t Lugjeve n Mal Shjt t bjeshkve t'Oroshit.)
 
NYE I GJASHTDHETEPAR.
Kufini i ngulun me spat.
 
.265. Po m ngushtoi nevoja me xjerr ndo'i land a prej se s'km bjeshk, ase nuk mund t gjj aso lande, qi m lypet, rroki latushen (spaten) e hj n bjeshk t huej. Mbas krizmes s spats, vn rojtart e bjeshks edh m gjjn tuj trupue arrnej t perhjedhun.
 
.266. Po u shterngue me t shpejt darnori, e i punoi fuqija e krahve, edh i dha spats tuj e ngulun rnje m t n trup t'arrnnit, e po s'mund e xueren rojtart e bjeshks, kufini i flamurit t ktij, qi e nguli spaten, jitte aty. (Si i k pas ndoll Gjok Bus s'Kainarit me Kushn.)
 
Oroe: Kufijt e fituem me gjak, me gurapesh e me t ngulun t spats, do t njehen nder kanune Vigjsh, per arsye qi per t fituem t tyen k pnue fuqija per t shporr marren e korin. Do t kuptohen edh m kjartas, kr t fillojm me mtue doket e Maleve t'ona.
 
NYE I GJASHTDHETEDYT.
Udha e katundit.
Udht jan drejt e toks
 
.267. "Udha e shtegu nderrnjet dy megjeve lyp pashin e vet".
 a) Udha e lagjeve t katundit do tjt e gjn tet pllmb, kater pllmb niani, kater tjetri.
 b) Per t ngulun t gardhit nderrnjet dy arnajve, do t lhen tet pllamb: s njni s tjetri.
 c) Po s'kje udh katundi, por udha e dy kufijarve, kta, n lain rrug nderrnjet, do t ln ka nji pllamb per shoq, asht qi kufini t jes n mjedis, po s'ln rrug, gardhin do t'a thurrin zbashkut.
 d) Po u rrethue vendi me ledh, aq larg kufinit t huei do t fillohet, s sht trashsija e ledhit.
 e) N'u ndertoft shpija, do t ndertohet larg kufinit t huej s xn vend streha.
 f) N'u ilt pusi, do t ilet aq larg, s mos t'a thith ujt e pusit t kufijarit, ase s sht e gjn gryka. "Ujt sht gjaku i toks."
 g) Po u v ullni a fiku a do land e dobishme, do t vhet ps kamb larg kufinit t huej, po su bajt, do'v dhet kamb larg kufinit.
 h) Po bni landa mbrenda kufinit, pors teper afer kufinit t tjetrit, po s'e shkmesi i zoti, kufijari k tager me e shkmes e me largue damin: "Jezullin e huej shkmese, mje k t mrrje kmesa".
 i) Po desht kush me v ndo 'i land faretdo, dhet kamb do t'a largoj prei kufinit t huej.
 j) Landa a pma, qi i bn dam ars s huej me hije, a do t'a zhgul i zoti, a do t'i a laj darnin e pervjeem t zot't t'ars (Malsija e Lezhs).
 k) Kush ti pres kuei a lande a pm rreth shpijet, ve prej mnijet, 500 grosh do ti laj t zot't t lands a t pms s preme.
 
NYE I GJASHTDHETETRET.
Udha e madhe.
 
.268. Udha e madhe do t'jt e gjn aq, s mund t kaloj kali me barr e qt me zgiedh.
 
.269. Udha ndjek dellin, e s'ndalet as mund pritet.
 
.270. E mira e perbashkt i paravhet dmit t veant.
 
.271. Pna e largon udhen e madhe, pors s'mund e qes nuj, k mbytet bagtija, as n shkall (shkamb), k then qafen bagtija".
 
.272. Po e largove udhen e katundit prej vendit t'and, nuk do t'a terthorzoish shum, edh mundim e s ndreqmes do t'a hjekish vet.
 
.273. Po e ndreqe keq, n t gjet dami ty, e pa per vedi, po e gjet dami tjetrin, ty t zhgarkohet, e do t'epsh arsye permbas damit.
 
.274. "Udha e Flamurit do t jt e gjn aq, s sht e gjat shtja e Flamurit".
 
NYE I GJASHTDHETEKATERT.
Udha e verbt.
 
.275. Shtegu a kapercyelli a, mbas kanunit, udha e verbt, po kje n kater kufij tue, ndryje e token pnoje.
 
.276. Po kje shtegu i kn gjthher, k kan kalue kambsort (shokt e katundit), pors tuj t'a shkaktue dmin nder amaj. kopshtje, nder vshta e nder pmaj, ne e mbyllsh. do t ilish nji tjeter., por jo teper n t rrethuern.
 
.277. Po kie shtegu i lshuern per nder e me fjal, e t del dhn, k tager me e ndry, e, me i lshue fjal katundit t mos t bije m aty pari.
 
.278. Po kje shtegu k kan kalue shok, krushq me nuse e percjellsa me t dekun, a kah Kisha a kah vorret, e kn aty rnotit, nuk mund e ndrysh.
 
.279. Per t luejtun t do shtegut duhet, demos, pelqmi i katundit.
 
NYE I GJASHTDHETEPEST.
Pashtraku.
 
.280.Pashtrakun epe vet, perndryshe ta marrin edhe me perdhuni.
 
.282. Po u x nji tuf e hueja n mal a n vrr t flamurit tjeter, i zoti i tufs do t laj pashtrakun.
 
.283. Dmi i pashtrakut do t lahet me krye berri.
  
.284. "Kumbona e ogiit nuk mund, t mirret pashtrak, sht ndera e tufs.
 
.285. I zoti i mallit nuk k tager me prek tufen e as me mrr me dor t vet berrin, dora e t zott t tufs do t'i a ap vet berrin per dm.
 
.286. I zoti i malit nuk k tager me zgiedh berrin, por do t mrr at berr, qi ti ap dora e bariut.
 
.287. Njiqind her n dit n hft tufa e huej n mal t huej, aq berre do t laj i zoti i tufs.
 
.288. Po s'u gjegj bariu me l pashtrakun, e u ue i zoti i malit me dis shok edh i r pr tufs n mal t vet, atbot si katundi, si flamuri perkrahen pretarit, e lypin arsye prej t zot't t tufs. Katundi e flamuri i bariut a do t'a ngushtojn me l pashtrakun, a do t hjekin dore prej si.
 
  Ktheu n kreun e Faqes