PODSTAWOWE INFORMACJE O NORWESKIEJ EMERYTURZE

Kwestie emerytury reguluje rozdział 19, Ustawy o świadczeniach społecznych (Folketrygdloven) z 17.06.1966, która weszła w życie 01.01.1967 (z późniejszymi zmianami).

Warunkien otrzymania emerytury jest ukończenie 67 roku życia (emerytura przysługuje w miesiąc po ukończeniu 67 lat), posiadanie co najmniej 3 letniego okresu ubezpieczenia (trygdetid) i bycie członkiem systemu ubezpieczeń.

Okres ubezpieczenia, równy okresowi zamieszkania w Norwegii (trygdetid) liczy sie od ukończenia 16 roku życia ,do końca tego roku, w którym osoba kończy 66 lat.

Uchodźca (flyktning) jest zwolniony od wymogu 3 letniego okresu ubezpieczenia i ma gwarantowaną najniższa emeryturę.

Przyjęcie obywatelstwa norweskiego przez uchodźcę nie powoduje utraty korzyści zwiazanych z tym statusem przy późniejszym staraniu się o emeryturę.

Elementy emerytury:

Grunnpensjon - podstawowe świadczenie emerytalne.

Pełne świadczenie odpowiada 40 letniemu okresowi ubezpieczenia/zamieszkania w Norwegii i w wymiarze rocznym równe

jest podstawowej stawce obliczeniowej (1G / grunnbeløp), która zmienia się

co roku 1.maja. Obecnie wynosi 54.170 kr (4.514 kr miesięcznie)

20 letni okres ubezpieczenia/zamieszkania w Norwegii odpowiada:

54.170 kr. x 20/40=27.085 kr : 12 mies. =2.257 kr miesięcznie

Tilleggspensjon - dodatkowe świadczenie emerytalne wypracowane przez emeryta. Jego

wysokość zależy m.in. od ilości lat z punktami emerytalnymi (poengår)

i wielkości tych punktów.

Elementami składowymi obliczania tego świadczenia są:

· grunnbeløp (1G ) podstawowa stawka obliczeniowa

· stuttpoengtall (wynikowa stawka obliczeniowa) średnia 20 najlepszych lat z punktami emerytalnymi. Przy mniejszej ilości lat niż 20, jest to średnia tychże lat z pkt. emerytalnymi.

Wykaz punktów emerytalnych, które sę obliczane na podstawie rocznego dochodu z pracy można uzyskac w lokalnym zakladzie ubezpieczeń spolecznych (trygdekontor).”Utskrift av poengregister”

Wychowując dzieci można rownież otrzymać 3 pkt. emerytalne /opiekuńcze za kazdy rok od urodzenia dziecka, do roku, w którym dziecko kończy 6 lat.

· 45% - element przeliczeniowy przy latach z punktami emerytalnymi w okresie od 1967 do 1991 wlacznie

· 42% - element przeliczeniowy przy latach z punktami emerytalnymi od roku 1992 do końca roku, w którym emeryt kończy 66 lat

Særtillegg- szczególne świadczenie emerytalne gwarantujące wypłatę najniższej emerytury.

świadczenie to otrzymują osoby, które nie wypracowaly sobie dodatkowego świadczenia emerytalnego (tilleggspensjon), albo jeśli dodatkowe świadczenie jest niższe niż szczególne świadczenie i wtedy to szczególne świadczenie uzupełnia brakujacą cześć do najniższej emerytury

Najniższa emerytura dla pary emerytów (przy 40 letnim okresie ubezp./zamieszkania w Norwegii)

Grunnpensjon 3.386 kr (podst.swiadcz.emryt.)

Særtillegg 3.581 kr (szczeg.swiadcz.emeryt.)

Razem 6.967 kr

Przy 20 letnim pobycie w Norwegii

Podst.swiadcz.emeryt. 3.386 kr. X 20/40 = 1.693 kr

Szczeg. swiadcz. emeryt. 3.581 kr. X 20/40= 1.790 kr

Razem 3.483 kr

Przejście na emeryturę umożliwia dalszą aktywność zawodową.

Od 1 stycznia 2002 roku można otrzymywać emeryturę i mieć roczny dochód (arbeidsinntekt) wynoszący 2G (108.340 kr.). Dochód przekraczający tę kwotę powodować będzie redukcję emerytury.

Praca pomiedzy 67 a 69 rokiem życia i uzyskanie punktów emerytalnych za każdy rok powoduje otrzymanie wyższego świadczenia dodatkowego w miesiąc po ukończeniu 70 roku życia.

Poleca się broszurę dostepną w zakladzie ubezpieczeń społecznych (trygdekontor)

”Verdt å vite om pensjoner og pensjonspoeng”.

Adres internetowy do zakladu ubezpieczen spolecznych http://www.trygdeetaten.no

TT – 19.10.2002